Review of Regional Sustainable Development
QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC XANH TRONG CÁC DOANH NGHIỆP DU LỊCH TỈNH KHÁNH HÒA: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
Quản trị nguồn nhân lực xanh (QTNNLX) ngày càng được xem là công cụ quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững trong các doanh nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực du lịch. Nghiên cứu nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến QTNNLX tại các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Nghiên cứu áp dụng kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, với dữ liệu thu thập từ 268 nhà quản lý thuộc 50 doanh nghiệp du lịch, được phân tích bằng phương pháp PLS-SEM. Kết quả cho thấy năm yếu tố có ảnh hưởng đáng kể đến QTNNLX, bao gồm văn hóa xanh, trách nhiệm xã hội doanh nghiệp xanh, đổi mới xanh, quản trị hiệu suất xanh và khen thưởng kỷ luật xanh, trong đó đổi mới xanh là yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất. Những phát hiện này góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về QTNNLX trong bối cảnh doanh nghiệp du lịch địa phương, đồng thời cung cấp hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng QTNNLX và thúc đẩy phát triển bền vững của ngành du lịch.
PHÁT TRIỂN CHUỖI GIÁ TRỊ DU LỊCH LÀNG NGHỀ GẮN VỚI SẢN PHẨM ĐẶC SẢN ĐỊA PHƯƠNG: TRƯỜNG HỢP MỰC CƠM BÌNH MINH - THĂNG BÌNH
Bài báo phân tích thực trạng và tiềm năng phát triển chuỗi giá trị du lịch làng nghề gắn với sản phẩm đặc sản mực cơm Bình Minh - Thăng Bình trong bối cảnh chuyển đổi sang mô hình phát triển bền vững. Trên cơ sở khung phân tích chuỗi giá trị của Kaplinsky và Morris (2001), nghiên cứu sử dụng dữ liệu khảo sát 200 đối tượng (100 hộ sản xuất, kinh doanh và 100 du khách), kết hợp thống kê mô tả và phân tích SWOT để làm rõ cấu trúc chuỗi, mức độ liên kết và khả năng nâng cấp giá trị. Kết quả cho thấy, chuỗi giá trị hiện còn phân mảnh, liên kết dọc yếu và giá trị gia tăng từ du lịch chưa được khai thác hiệu quả, dù cộng đồng có mức sẵn sàng tham gia cao và du khách đánh giá tích cực về chất lượng sản phẩm. Nghiên cứu đề xuất định hướng phát triển chuỗi giá trị tích hợp gắn với du lịch làng nghề, nhấn mạnh vai trò quản trị chuỗi và nâng cấp chức năng nhằm gia tăng giá trị kinh tế, xã hội và văn hóa cho địa phương.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHUYỂN ĐỔI SỐ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA: NGHIÊN CỨU TRÊN ĐỊA BÀN BÌNH DƯƠNG (CŨ)
Nghiên cứu này nhằm xác định và kiểm định các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển đối số của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Bình Dương (cũ). Để đạt được mục tiêu nghiên cứu nhóm tác giả sử dụng phương pháp thực nghiệm khảo sát trên 207 mẫu là các nhân viên, cán bộ phòng ban và quản lý tại một số doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Bình Dương (cũ) và sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, kiểm định thang đo bằng Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), hồi quy tuyến tính bội nhằm xác định cụ thể mức độ ảnh hưởng của 6 yếu tố. Kết quả cho thấy, Nhận thức dễ sử dụng, Văn hóa doanh nghiệp, Chiến lược kinh doanh số, Lãnh đạo, Năng lực nhân viên và Nền tảng công nghệ có ảnh hưởng tới chuyển đổi số trong doanh nghiệp vừa và nhỏ. Kết quả nghiên cứu gợi ý một số hàm ý quản trị quan trọng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi số.
TỪ XÁC NHẬN ĐẾN DỰ BÁO MÔ HÌNH: XU HƯỚNG ỨNG DỤNG PLS-SEM TRONG NGHIÊN CỨU Ý ĐỊNH MUA SẢN PHẨM XANH
Nghiên cứu này phân tích xu hướng ứng dụng mô hình phương trình cấu trúc bình phương tối thiểu từng phần (PLS-SEM) trong lĩnh vực ý định mua sản phẩm xanh. Thông qua phương pháp tổng hợp hệ thống định hướng bản đồ và phân tích mạng lưới từ khóa bằng VOSviewer từ 88 công trình trên cơ sở dữ liệu Scopus giai đoạn 2014-2025, bài viết chỉ ra sự gia tăng mạnh mẽ của PLS-SEM trong việc giải quyết các mô hình hành vi phức hợp. Kết quả cho thấy PLS-SEM đã trở thành phương pháp chủ đạo nhờ tính linh hoạt với dữ liệu phi chuẩn và khả năng xử lý các biến trung gian như niềm tin và thái độ xanh. Nghiên cứu cũng ghi nhận sự chuyển dịch từ kiểm định lý thuyết sang nâng cao năng lực dự báo và sự đóng góp đáng kể từ khu vực châu Á, đặc biệt là Việt Nam. Bài viết cung cấp cái nhìn toàn cảnh về sự trưởng thành về phương pháp và gợi mở các định hướng chuẩn hóa cho nghiên cứu tiêu dùng bền vững trong tương lai.
HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM
Bài viết nhằm phân tích thực trạng hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động tín dụng cho khu vực doanh nghiệp này. Nghiên cứu sử dụng phương pháp mô tả và tổng hợp số liệu thứ cấp được thu thập từ Ngân hàng Nhà nước, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Tổng cục Thống kê, cùng báo cáo của các ngân hàng như BIDV, Vietcombank, VPBank và Techcombank. Kết quả nghiên cứu cho thấy hoạt động cho vay đối với DNNVV có xu hướng tăng nhưng vẫn gặp nhiều trở ngại về tài sản bảo đảm, năng lực tài chính và thông tin minh bạch của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, tác giả tiến hành phân tích, so sánh để đánh giá hoạt động cho vay, các hạn chế và nguyên nhân chủ yếu trong quá trình cho DNNVV vay vốn. Bài viết góp phần cung cấp luận cứ thực tiễn giúp các ngân hàng và cơ quan quản lý hoạch định chính sách tín dụng hiệu quả hơn, thúc đẩy khả năng tiếp cận vốn và phát triển bền vững cho khu vực DNNVV.
CHỈ SỐ AN NINH KINH TẾ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2015-2024
An ninh kinh tế đóng vai trò quan trọng đối với ổn định và phát triển của mỗi quốc gia. Trong bối cảnh tình hình kinh tế - chính trị trên thế giới diễn biến phức tạp và thiên tai, biến đổi khí hậu xảy ra khó lường, việc đảm an ninh kinh tế trở nên cấp thiết. Bằng việc sử dụng các phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng từ các dữ liệu thứ cấp, kết quả nghiên cứu cho thấy, an ninh kinh tế ở Việt Nam chỉ đạt mức 0,515; tức là chỉ đến 50% so với ngưỡng 1 (thể hiện bền vững). Căn cứ vào kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất gợi ý chính sách đối với Việt Nam bao gồm: i) nâng cao năng lực tự chủ và sức chống chịu của nền kinh tế; ii) bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô gắn với củng cố an ninh tài chính - tiền tệ; iii) tăng cường an ninh các nguồn lực chiến lược như năng lượng; iv) phát triển thị trường lao động bền vững; v) chủ động hội nhập gắn với quản lý rủi ro an ninh kinh tế.
TĂNG TRƯỞNG DỰA TRÊN THƯƠNG MẠI BỀN VỮNG: KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM
Bài viết phân tích thực trạng mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu của Việt Nam, các tác động kinh tế - xã hội và môi trường, cũng như xu hướng toàn cầu về thương mại “xanh” và bền vững. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích định tính kết hợp định lượng, tập trung vào giá trị gia tăng thương mại, phát thải carbon hàm chứa trong xuất khẩu và chuyển dịch chuỗi giá trị toàn cầu. Kết quả cho thấy, Việt Nam đã tận dụng tốt thương mại quốc tế để thúc đẩy tăng trưởng. Xuất khẩu tăng trưởng nhưng hàm lượng giá trị gia tăng trong nước thấp và chi phí môi trường gia tăng rõ rệt. Xu hướng toàn cầu đòi hỏi tiêu chuẩn bền vững cao đang tạo áp lực bắt buộc buộc Việt Nam phải chuyển đổi cơ cấu xuất khẩu và chính sách thương mại. Bài viết đề xuất các khuyến nghị chính sách như hoàn thiện thể chế, khuyến khích thương mại xanh, nâng cao năng lực cạnh tranh nội địa, đầu tư công nghệ sạch và thúc đẩy sản xuất bền vững.
KINH TẾ DI SẢN VÀ TĂNG TRƯỞNG NỘI SINH: TIẾP CẬN TỪ MÔ HÌNH HÀM SẢN XUẤT MỞ RỘNG VÀ GIẢI PHÁP CHO VIỆT NAM
Trên cơ sở lý luận của Marx về giá trị và hàng hóa cùng các nghiên cứu hiện đại về kinh tế di sản, bài viết đề xuất mô hình hàm sản xuất mở rộng: Y = f(L, K, T, E, H); (L là lao động, K là vốn vật chất, T là tiến bộ công nghệ, E là tài nguyên môi trường, H là giá trị di sản ) trong đó H đại diện cho giá trị di sản - được xem xét vai trò của di sản như một yếu tố đầu vào độc lập trong tăng trưởng nội sinh. Bài viết tổng hợp quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về kinh tế di sản và minh họa bằng các trường hợp điển hình; từ đó đề xuất giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam dựa trên giá trị di sản trong kỷ nguyên số.
KẾ TOÁN XANH - MỤC TIÊU CHO CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG: CƠ SỞ LÝ THUYẾT, KHUÔN KHỔ QUỐC TẾ VÀ CHÍNH SÁCH TẠI VIỆT NAM
Bài viết này nghiên cứu về kế toán xanh trong mối quan hệ với phát triển bền vững thông qua phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp từ các bài viết học thuật và quy định từ các tổ chức uy tín. Bài viết trình bày khái niệm kế toán xanh; vai trò kế toán xanh với phát triển bền vững; các chuẩn mực và hướng dẫn quốc tế hiện hành; đồng thời tìm hiểu các chính sách có liên quan kế toán xanh tại Việt Nam. Kết quả cho thấy, kế toán xanh là hệ thống kế toán tích hợp chi phí môi trường và xã hội vào báo cáo tài chính, mở rộng phạm vi ảnh hưởng so với kế toán truyền thống. Từ đó, nghiên cứu cũng đề xuất một khuyến nghị để các doanh nghiệp Việt Nam có thể nâng cao hiệu quả thực hiện kế toán xanh, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG XANH: KINH NGHIỆM CỦA TRUNG QUỐC VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ CHO CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM
Bài viết phân tích mô hình phát triển tín dụng xanh tại Trung Quốc nhằm rút ra bài học và đề xuất giải pháp phù hợp cho các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Thông qua tổng hợp kinh nghiệm từ các ngân hàng hàng đầu như ICBC, ABC và BOC, nghiên cứu chỉ ra vai trò trung tâm của ngân hàng thương mại trong việc huy động và phân bổ vốn xanh, đồng thời đánh giá tác động của tín dụng xanh đến hiệu quả tài chính và môi trường. Tại Việt Nam, dù tín dụng xanh ghi nhận mức tăng trưởng tích cực nhưng hệ thống pháp lý và năng lực triển khai tại các ngân hàng thương mại vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu đề xuất hoàn thiện khung phân loại tín dụng xanh, xây dựng cơ chế giám sát minh bạch, mở rộng nguồn vốn và tăng cường năng lực quản trị rủi ro môi trường - xã hội, nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang kinh tế xanh và phát triển bền vững.
KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO VIỆT NAM
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và sự chuyển đổi nhanh chóng của kinh tế thế giới, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam. Bài viết phân tích kinh nghiệm quốc tế về quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, tập trung vào chính sách hỗ trợ DNNVV tại các quốc gia như Ấn Độ, Nhật Bản, Trung Quốc và Hàn Quốc. Trên cơ sở khung khổ quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp, các kinh nghiệm được hệ thống hóa theo ba nhóm: (i) chính sách/thể chế; (ii) bộ máy tổ chức và cơ chế phối hợp; và (iii) các công cụ kinh tế, tài chính, hành chính và thông tin. Từ đó, bài viết đề xuất hàm ý chính sách cho Việt Nam, nhấn mạnh thúc đẩy liên kết DNNVV-FDI, kiện toàn cơ chế điều phối và phối hợp các công cụ hỗ trợ nhằm nâng cao khả năng tiếp cận nguồn lực, năng lực quản trị và mức độ minh bạch thông tin.
PHÁT TRIỂN VÙNG 40 NĂM QUA Ở VIỆT NAM: THÀNH TỰU, THÁCH THỨC VÀ ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ
Phát triển vùng là chủ trương xuyên suốt và nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong quá trình phát triển đất nước từ năm 1986 đến nay. Trải qua 40 năm thực hiện đường lối đổi mới đất nước, các vùng đã dần phát huy tiềm năng, lợi thế của mình. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, quá trình phát triển vùng còn đặt ra một số thách thức yêu cầu cần giải quyết. Thông qua phân tích các yếu tố cản trở quá trình phát triển vùng, bài viết đề xuất kiến nghị nhằm phát triển vùng trong thời gian tới, gồm: (i) xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù riêng cho từng vùng; (ii) xây dựng bộ tiêu chí lựa chọn vùng động lực; (iii) kiện toàn bộ máy điều phối vùng; (iv) phát triển mạng lưới hạ tầng đa phương thức và tích hợp cho vùng; (v) đầu tư phát triển nguồn nhân lực theo đặc thù vùng; (vi) xây dựng hệ thống giám sát, đánh giá phát triển vùng và hiệu quả hoạt động liên kết vùng; và (vi) nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, các địa phương.
ẢNH HƯỞNG CỦA QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC XANH ĐẾN HIỆU QUẢ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM
Nghiên cứu này nhằm mục tiêu tìm hiểu ảnh hưởng của quản trị nguồn nhân lực xanh đến hiệu quả quản lý môi trường tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Bằng việc khảo sát 321 người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, tác giả nhận thấy trả lương và thưởng xanh, tham gia các hoạt động xanh, tuyển dụng xanh và đào tạo xanh có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả quản lý môi trường. Ngoài ra, kết quả cũng xác nhận vai trò điều tiết tích cực của giá trị xanh trong mối quan hệ giữa trả lương và thưởng xanh, tham gia các hoạt động xanh, tuyển dụng xanh và đào tạo xanh và hiệu quả quản lý môi trường. Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đưa ra một số hàm ý quản trị.
ẢNH HƯỞNG CỦA VỐN XÃ HỘI ĐẾN KHẢ NĂNG THOÁT NGHÈO BỀN VỮNG CỦA HỘ GIA ĐÌNH DÂN TỘC DAO Ở TỈNH THANH HÓA, VIỆT NAM
Bài viết phân tích ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng thoát nghèo bền vững của hộ gia đình dân tộc Dao tại tỉnh Thanh Hóa hiện nay. Bài viết nghiên cứu thực trạng vốn xã hội, ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng thoát nghèo. Nghiên cứu chỉ ra các mối quan hệ xã hội, mạng lưới hỗ trợ và sự tin tưởng lẫn nhau trong cộng đồng giúp các hộ gia đình tiếp cận thông tin, nguồn lực và cơ hội phát triển kinh tế. Vốn xã hội không chỉ hỗ trợ trực tiếp thông qua việc chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và nguồn lực mà còn gián tiếp tác động đến khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ, tín dụng và thị trường. Tuy nhiên, vốn xã hội cũng có thể tạo ra những bất bình đẳng khi một số hộ gia đình có lợi thế hơn trong việc tiếp cận và sử dụng các nguồn lực xã hội. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ để tăng cường vốn xã hội cho các hộ gia đình yếu thế, đảm bảo mọi người đều có cơ hội bình đẳng trong việc thoát nghèo bền vững.
DÂN SỐ VÀ NGUỒN NHÂN LỰC ĐỂ THANH HÓA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Sử dụng số liệu Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019, bài viết nhằm đánh giá thực trạng dân số, nguồn nhân lực để Thanh Hóa phát triển bền vững. Kết quả cho thấy, Thanh Hóa có nhiều tiềm năng về dân số và nguồn nhân lực. Tình hình phát triển dân số của tỉnh trong những năm gần đây tạo ra nhiều cơ hội và thách thức, đòi hỏi những giải pháp chính sách đồng bộ, hiệu quả, quyết liệt hơn để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. Từ cách tiếp cận phát triển bền vững, trên cơ sở phân tích số liệu thống kê chính thức, bài viết đề xuất một số giải pháp đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhằm phát huy nguồn lực dân số và con người xứ Thanh trong giai đoạn phát triển mới.
THÁCH THỨC TRONG NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG XÃ HỘI: BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM
Bình đẳng giới là một khía cạnh được quan tâm trong các nghiên cứu về phát triển bền vững nói chung và phát triển bền vững về xã hội nói riêng. Xét trên bình diện cả quốc gia hay vùng/địa phương, các con số tổng hợp phản ánh bình đẳng giới là một nét phác họa chung nhất thực trạng bình đẳng trong cơ hội và thụ hưởng giữa nam và nữ nói chung. Đi sâu vào việc đo lường nhằm phản ánh thực tế sự bình đẳng giới đó ở các môi trường khác nhau, trong mỗi giai đoạn cuộc đời là những yêu cầu cần thiết song đặc biệt thách thức với các quốc gia. Câu chuyện về bình đẳng giới trong nâng cao năng lực ở Việt Nam cũng vậy. Sử dụng cách tiếp cận phát triển con người là chủ đạo cùng với dữ liệu thứ cấp từ các nguồn khác nhau, bài viết phân tích các chiều cạnh về bình đẳng giới trong nâng cao năng lực tại doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Mặc dù đã đạt được trình độ giáo dục và đào tạo tốt hơn nam giới ở nhiều cấp độ, trong lĩnh vực lao động và việc làm, nữ giới vẫn gặp nhiều rào cản về thu nhập, thăng tiến, nâng cao năng lực... Điều này đặt ra nhiều thách thức trong lĩnh vực nghiên cứu cũng như đối với các chủ thể có liên quan gồm Chính phủ, doanh nghiệp và bản thân lao động nữ.
MỨC SẴN LÒNG CHI TRẢ CHO BẢO HIỂM CÂY LÚA Ở HƯƠNG KHÊ, HÀ TĨNH
Bảo hiểm nông nghiệp được coi là một công cụ quản lý hữu ích nhằm ứng phó với các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu trong ngành nông nghiệp. Để thúc đẩy công cụ này ở Việt Nam, Chính phủ đã có Quyết định 315/QĐ-TTg ngày 01 tháng 03 năm 2011 về thực hiện thí điểm bảo hiểm nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2013. Trong đợt thí điểm này, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh là một trong những địa phương được chọn để tham gia bảo hiểm cây lúa. Tuy nhiên, từ khi kết thúc chương trình đến nay, thị trường bảo hiểm cây lúa ở đây hầu như bị bỏ ngỏ. Nghiên cứu này ước lượng mức sẵn lòng chi trả phí bảo hiểm cây lúa, so sánh với mức phí được quy định trong giai đoạn thí điểm, đồng thời nhận diện một số nhân tố ảnh hưởng đến mức sẵn lòng chi trả của các hộ trồng lúa ở huyện Hương Khê. Áp dụng phương pháp định giá ngẫu nhiên cho mẫu điều tra từ 160 hộ trên địa bàn năm 2023, kết quả ước lượng cho thấy mức sẵn lòng chi trả phí bảo hiểm cây lúa chỉ xấp xỉ 37,5 ngàn đồng/sào/vụ, thấp hơn nhiều so với mức phí 90 ngàn đồng/sào/vụ được áp dụng trong giai đoạn thí điểm. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, khi tổng tài sản của hộ càng lớn, diện tích trồng lúa càng nhiều, thu nhập của hộ càng cao thì xu hướng tham gia mua bảo hiểm cây lúa của hộ càng tăng. Ngoài ra, các hộ có vay vốn từ các tổ chức tín dụng, có thành viên của hộ tham gia vào các tổ chức đoàn thể thì xu hướng mua bảo hiểm cây lúa cũng tăng. Ngược lại, khi năng suất lúa của hộ càng cao, tuổi của chủ hộ càng lớn, số thành viên của hộ càng đông thì xu hướng mua bảo hiểm cây lúa càng giảm.
PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở CÁC VÙNG TẠI VIỆT NAM: KẾT QUẢ VÀ VẤN ĐỀ TỪ GÓC NHÌN PHÁT TRIỂN VÙNG
Từ năm 2010, phát triển kinh tế ở các vùng đạt được những kết quả tích cực như tăng trưởng kinh tế và năng suất lao động một số vùng vẫn ở mức khá cao, chuyển dịch cơ cấu theo hướng hiện đại, lợi thế của các vùng đang dần được khai thác và phát huy. Tuy nhiên, phát triển kinh tế vùng có nhiều điểm hạn chế như tăng trưởng ở hầu hết các vùng thấp hơn nhiều so với mục tiêu quy hoạch; hiệu quả sử dụng vốn đầu tư ngày càng giảm, các vùng chưa tạo ra được các sản phẩm có năng lực cạnh tranh quốc tế, giá trị gia tăng các sản phẩm còn thấp. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế chủ yếu gia tăng công nghiệp theo chiều rộng, lĩnh vực công nghiệp chưa thúc đẩy và kéo dịch vụ phát triển, nhất là các dịch vụ công nghiệp và dịch vụ đô thị cao cấp. Kết quả này do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng nguyên nhân quan trọng do chính sách phát triển vùng còn chưa phù hợp. Định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực còn rộng và chưa sát với nguyên tắc thị trường; thiếu cơ chế đặc thù theo vùng thúc đẩy phát triển; cơ chế phân bổ đầu tư ngân sách theo vùng chưa dựa vào năng suất, hiệu quả sử dụng vốn; thiếu cơ chế giám sát, theo dõi, đánh giá thực thi chính sách phát triển vùng.
MỐI QUAN HỆ GIỮA NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Phát triển bền vững đang trở thành một xu thế khách quan và là Chương trình nghị sự toàn cầu. Một trong những nội dung quan trọng để thực hiện phát triển bền vững là phát triển kinh tế tuần hoàn. Trong lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn thể hiện sự chuyển đổi từ mô hình nông nghiệp tuyến tính sang mô hình nông nghiệp vòng tròn, biến thực hành nông nghiệp truyền thống sang thực hành nông nghiệp bền vững, tạo ra lợi thế cạnh tranh mới. Bài viết tập trung làm rõ khái niệm, đặc điểm của nông nghiệp tuần hoàn; quan hệ giữa kinh tế tuần hoàn và các mục tiêu phát triển bền vững; phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp nhìn từ quan điểm về tính bền vững. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp chính sách có tính định hướng để phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong thời gian tới.
KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ LỰA CHỌN CÁC CHỈ TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐỊA PHƯƠNG
Trong bối cảnh các quốc gia đang nỗ lực theo đuổi các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) trong khuôn khổ Chương trình nghị sự 2030, việc địa phương hóa SDGs là cần thiết để giám sát, đánh giá các tiến bộ. Do vậy, trong những năm gần đây, việc lựa chọn và sử dụng các chỉ tiêu để đánh giá tính bền vững của các địa phương nhận được sự quan tâm đặc biệt tại các quốc gia trên thế giới. Bằng phương pháp phân tích và tổng quan tài liệu thứ cấp, nghiên cứu này xem xét kinh nghiệm lựa chọn các chỉ tiêu SDGs liên quan đến kinh tế tại các nước Trung Quốc, Tây Ban Nha, Iran và Rumani. Trên cơ sở đó, tác giả cho rằng, đối với việc lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá tính bền vững của các địa phương, không có một chỉ tiêu hay khung chỉ tiêu nào cố định do phụ thuộc nhiều yếu tố liên quan như khung chỉ tiêu chung của quốc gia, sự đặc thù của từng địa phương cũng như nguồn dữ liệu, nhân lực … hay các phương pháp, cách tiếp cận liên quan.
Địa phương hóa mục tiêu phát triển bền vững
XÂY DỰNG BỘ CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VỀ MÔI TRƯỜNG HƯỚNG TỚI TÁI TẠO BỀN VỮNG
Bài viết tập trung vào kinh nghiệm xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá phát triển bền vững về môi trường và mối liên hệ với Việt Nam. Phát triển bền vững môi trường, đặc biệt là quan điểm “tái tạo bền vững”, ngày càng được chú trọng. Việc xây dựng các chỉ tiêu đánh giá toàn diện, bao gồm cả khía cạnh môi trường tái tạo là cần thiết để định hướng, đo lường và quản lý hiệu quả các hoạt động bảo vệ và phục hồi môi trường. Tuy nhiên, đây là một thách thức không nhỏ, đặc biệt với một quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Quan điểm tái tạo bền vững đòi hỏi không chỉ bảo vệ mà còn phải phục hồi và cải thiện các hệ sinh thái. Các nguyên tắc phát triển bền vững môi trường hướng tới tái tạo bền vững được đề cập, bao gồm tôn trọng cuộc sống, cải thiện chất lượng sống, bảo vệ đa dạng sinh học, quản lý tài nguyên, tôn trọng giới hạn của trái đất, thay đổi thói quen, trao quyền cho cộng đồng, tạo khuôn khổ quốc gia thống nhất, và hợp tác toàn cầu. Việt Nam có thể học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác để xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá phát triển bền vững môi trường phù hợp, lồng ghép quan điểm tái tạo bền vững. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của các chính sách, chiến lược và hành động bảo vệ, phục hồi môi trường, hướng tới sự phát triển bền vững và tái tạo môi trường trong tương lai.
HOÀN THIỆN THỂ CHẾ THÚC ĐẨY ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÌ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Trong bối cảnh hiện nay, việc thực hiện mục tiêu phát triển bền vững gặp phải rất nhiều thách thức từ các vấn đề xã hội, kinh tế, và môi trường tự nhiên. Trước những thách thức này, đổi mới sáng tạo được đánh giá là một giải pháp quan trọng. Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo vì mục tiêu phát triển bền vững sẽ không tự động xảy ra mà nó đòi hỏi phải có một thể chế thúc đẩy phù hợp. Bài viết này tập trung nghiên cứu một số lý thuyết về đổi mới sáng tạo và những yêu cầu đặt ra đối với một thể chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo vì mục tiêu phát triển bền vững, từ đó đề xuất một số vận dụng cho Việt Nam. Các lý thuyết về đổi mới sáng tạo gồm: (i) sự hủy diệt mang tính sáng tạo; (ii) vòng đời sản phẩm; (iii) tăng trưởng nội sinh; và (iv) chuỗi xoắn ba. Các yêu cầu về một thể chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà Việt Nam có thể tham khảo gồm: (i) Tạo lập môi trường đổi mới sáng tạo; (ii) Xây dựng các chuỗi xoắn ba (hay liên kết ba nhà); (iii) Đầu tư nghiên cứu khoa học cơ bản; và (iv) Hình thành nên các cụm đổi mới sáng tạo (hay các khu công nghệ cao).
THỰC TRẠNG VÀ TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN TRONG CHĂN NUÔI TẠI TỈNH NAM ĐỊNH
Thông qua phương pháp nghiên cứu định tính, bài viết chỉ ra những tiềm năng, thuận lợi cũng như hạn chế trong quá trình phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong chăn nuôi tại tỉnh Nam Định. Kết quả cho thấy, ngành chăn nuôi ngày càng tăng lên về số lượng và chất lượng, nguồn nhân lực của ngành dồi dào, có kinh nghiệm; các chính sách phù hợp phát triển nông nghiệp tuần hoàn; trình độ phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ của tỉnh Nam Định đang đem lại nhiều thuận lợi và cơ hội cho địa phương. Tuy nhiên, phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong chăn nuôi của Nam Định cũng gặp không ít khó khăn: chăn nuôi phụ thuộc vào tự nhiên, môi trường; thể chế, chính sách về nông nghiệp tuần hoàn chưa hoàn thiện, chưa có tiêu chí rõ ràng, khó khăn về tiếp cận khoa học kỹ thuật, nguồn nhân lực còn hạn chế về trình độ và chuyên môn... Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong chăn nuôi của tỉnh trong thời gian tới.
ẢNH HƯỞNG CỦA DU LỊCH ĐẾN MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN VÀ SỰ ỦNG HỘ CỦA NGƯỜI DÂN ĐỊA PHƯƠNG CHO PHÁT TRIỂN DU LỊCH – TRƯỜNG HỢP TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT, TỈNH LÂM ĐỒNG
Du lịch là ngành đóng góp quan trọng cho nền kinh tế và sự phát triển bền vững của mỗi điểm đến du lịch. Trong giai đoạn vừa qua, sự phát triển du lịch ở Đà Lạt đã ảnh hưởng đáng kể đến môi trường tự nhiên mà bất kỳ người dân nào cũng dễ dàng nhận thấy. Quá trình phát triển du lịch đã gây ra nhiều vấn đề về môi trường cũng như các điều kiện không mong muốn. Nghiên cứu này nhằm khám phá xem liệu rằng tác động của du lịch đến môi trường tự nhiên có ảnh hưởng đến sự ủng hộ của người dân địa phương tại thành phố Đà Lạt. Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, phương pháp định lượng được thực hiện với mẫu nghiên cứu gồm 280 người tham gia và dữ liệu được phân tích bởi phần mềm SPSS. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có mối quan hệ đáng kể giữa ảnh hưởng của du lịch đến môi trường tự nhiên và sự ủng hộ của người dân cho phát triển du lịch. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, nhận thức của người dân về tác động tiêu cực vượt trội hơn tác động tích cực nhưng người dân vẫn ủng hộ cho sự phát triển du lịch tại Đà Lạt. Dựa vào kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất giảm thiểu các tác động tiêu cực và bảo vệ môi trường tự nhiên của thành phố Đà Lạt một cách bền vững. Từ khóa: Ảnh hưởng của du lịch; Đà Lạt; Môi trường tự nhiên; Nhận thức của người dân địa phương; Sự ủng hộ du lịch.
TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở ĐẮK NÔNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ
Biến đổi khí hậu đang là một trong những thách thức lớn đối với nền nông nghiệp Việt Nam nói chung và Đắk Nông nói riêng. Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã có những tác động đáng kể đến sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Đắk Nông làm ảnh hưởng đến đời sống người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Chính vì vậy, việc nghiên cứu để tìm ra các giải pháp nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp cho tỉnh Đắk Nông là cần thiết. Bài viết này phân tích những tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp (trồng trọt) ở Đắk Nông. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp cho tỉnh Đắk Nông trong thời gian tới. Từ khóa: Biến đổi khí hậu; Giải pháp; Sản xuất nông nghiệp; Tác động; Ứng phó.
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG KỊCH BẢN GIẢM PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT THÉP Ở VIỆT NAM
Tóm tắt: Nghiên cứu đã chỉ ra kịch bản giảm phát thải của ngành thép trên cơ sở tính toán được lượng phát thải khí nhà kính (KNK) với các hệ số phát thải đặc trưng, làm cơ sở xây dựng kịch bản cơ sở và kịch bản giảm phát thải lĩnh vực sản xuất thép giai đoạn 2015 - 2030. Kết quả cho thấy, kịch bản cơ sở, phát thải tăng nhanh đáng kể từ năm 2015 khoảng hơn 5 triệu tấn CO 2 tđ đến hơn 64 triệu tấn CO 2 tđ vào năm 2030. Trong đó, phát thải từ BF - BOF (tăng từ hơn 4 triệu tấn CO 2 tđ lên hơn 63 triệu tấn CO 2 tđ); Phát thải từ EAF (tăng từ hơn 0,5 triệu tấn CO 2 tđ lên hơn 1 triệu tấn CO 2 tđ). Điều này có thể giải thích do sản lượng thép thô năm 2015 là 5,647 triệu tấn đã tăng lên tới 19,5 triệu tấn và dự báo đạt 32,5 triệu tấn vào năm 2030. Với kịch bản giảm nhẹ, bằng việc áp dụng các giải pháp công nghệ bao gồm các nhóm giải pháp như: i) Nhóm giải pháp về tiết kiệm năng lượng và nhiên liệu trong quá trình lò điện hồ quang EAF; (ii) Nhóm giải pháp về tiết kiệm năng lượng và nhiên liệu trong quá trình luyện cốc; (iii) Nhóm giải pháp về tiết kiệm năng lượng và nhiên liệu trong quá trình luyện gang, lượng KNK đã giảm được hơn 18 triệu tCO 2 tđ so với kịch bản cơ sở. Từ khóa: Kịch bản giảm phát thải; Khí nhà kính; Thép; Việt Nam.
KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC CỦA DOANH NGHIỆP, HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ Ở TỈNH ĐẮK LẮK
Tóm tắt: Những năm gần đây, ở tỉnh Đắk Lắk, sản xuất nông nghiệp hữu cơ là một trong những hướng đi mới của một số hộ gia đình, doanh nghiệp, hợp tác xã. Dựa trên kết quả nghiên cứu định tính, bài viết cho thấy, các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ phổ biến trên địa bàn tỉnh là mô hình trồng cây lâu năm bao gồm các loại cây ăn quả và cây công nghiệp hay mô hình hữu cơ kết hợp đa canh giữa cây công nghiệp và cây ăn quả, mô hình trồng cây ngắn ngày như lúa gạo và rau, mô hình chăn nuôi, trong đó chủ yếu là các mô hình trồng trọt. Bên cạnh những kết quả bước đầu, kết quả khảo sát cũng cho thấy những khó khăn, thách thức mà các nông hộ, Hợp tác xã phải đối diện trong quá trình sản xuất hữu cơ như về kỹ thuật canh tác, về thị trường tiêu thụ, cơ chế, chính sách, chứng nhận hữu cơ… tạo nên những rào cản trong phát triển nông nghiệp hữu cơ. Từ khóa: Nông nghiệp hữu cơ; Sản xuất nông nghiệp; Tỉnh Đắk Lắk.
ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN THÓI QUEN MUA SẮM TRỰC TUYẾN CỦA THANH NIÊN
Tóm tắt: Nghiên cứu phân tích thực trạng mua sắm trực tuyến của thanh niên và đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch COVID – 19 đến thói quen mua sắm trực tuyến của thanh niên; từ đó đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ mua sắm trực tuyến nói chung và đối với thanh niên có hoạt động mua sắm trực tuyến nói riêng. Bằng phương pháp thu thập thông tin định lượng (206 mẫu thuận tiện) kết hợp định tính (20 mẫu thuận tiện), nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng cũng như ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến thói quen mua sắm trực tuyến của thanh niên trên địa bàn quận Cầu Giấy (từ ngày 3/3/2022 - 15/4/2022). Kết quả nghiên cứu cho thấy, COVID- 19 ảnh hưởng tới thời gian nhận hàng, phí giao hàng cũng như chất lượng sản phẩm (hàng giả, hàng kém chất lượng). Ngoài ra, ảnh hưởng lớn nhất là nguy cơ nhiễm bệnh từ người giao hàng. Nghiên cứu đưa ra khuyến nghị dành cho thanh niên trong việc chọn lọc sản phẩm, nơi cung ứng uy tín và đặc biệt tuân thủ quy tắc 5K trong khi giao - nhận hàng. Từ khóa : Mua sắm trực tuyến; Dịch COVID-19; Thanh niên.
HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN: THỰC TRẠNG VÀ KHUYẾN NGHỊ
Tóm tắt : Bằng phương pháp phỏng vấn sâu (PVS), nghiên cứu này phân tích thực trạng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An dựa trên 4 thành phần chính, bao gồm: (1) Nguồn lực tài chính; (2) Nguồn lực vật chất; (3) Nguồn nhân lực; và (4) Năng lực tự đổi mới sáng tạo. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, các nhân tố hình thành nên hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố Vinh chưa có sự liên kết chặt chẽ với nhau. Dựa trên những mặt hạn chế được phân tích trong kết quả PVS, tác giả đề xuất một số kiến nghị nhằm thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại thành phố Vinh. Từ khóa: Đổi mới sáng tạo, Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thành phố Vinh.
PHÁT TRIỂN HỘ KINH DOANH THEO HƯỚNG BỀN VỮNG Ở VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA NAM
Tóm tắt: Hộ kinh doanh là một bộ phận quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân. Phát triển hộ kinh doanh theo hướng bền vững là góp phần phát triển bền vững khu vực kinh tế tư nhân, qua đó góp phần hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đất nước. Phân tích thực trạng phát triển hộ kinh doanh theo hướng bền vững vùng kinh tế trọng điểm phía nam (VKTTĐPN) và hộ kinh doanh ở thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cho thấy, hộ kinh doanh VKTTĐPN còn một số hạn chế, thể hiện ở: quy mô, nguồn lực nhỏ lẻ, tính chính thức và chuyên nghiệp trong hoạt động yếu, sự chấp hành quy định quản lý về đăng ký kinh doanh, thuế, trách nhiệm kinh doanh chưa cao, đã bộc lộ sự tổn thương và tính thiếu bền vững qua đại dịch Covid-19. Nguyên nhân của hạn chế này xuất phát cả từ khía cạnh chính sách và từ những vấn đề nội tại của hộ kinh doanh. Trên cơ sở nhận diện nguyên nhân hạn chế, nghiên cứu đưa ra một số khuyến nghị chính sách và giải pháp nhằm thúc đẩy hộ kinh doanh nói chung và hộ kinh doanh VKTTĐPN nói riêng phát triển theo hướng bền vững hơn trong thời gian tới. Từ khóa : Hộ kinh doanh; Phát triển bền vững; Thành phố Hồ Chí Minh; Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.