ẢNH HƯỞNG CỦA QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC XANH ĐẾN HIỆU QUẢ QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM
Nghiên cứu này nhằm mục tiêu tìm hiểu ảnh hưởng của quản trị nguồn nhân lực xanh đến hiệu quả quản lý môi trường tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Bằng việc khảo sát 321 người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, tác giả nhận thấy trả lương và thưởng xanh, tham gia các hoạt động xanh, tuyển dụng xanh và đào tạo xanh có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả quản lý môi trường. Ngoài ra, kết quả cũng xác nhận vai trò điều tiết tích cực của giá trị xanh trong mối quan hệ giữa trả lương và thưởng xanh, tham gia các hoạt động xanh, tuyển dụng xanh và đào tạo xanh và hiệu quả quản lý môi trường. Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đưa ra một số hàm ý quản trị.
ẢNH HƯỞNG CỦA VỐN XÃ HỘI ĐẾN KHẢ NĂNG THOÁT NGHÈO BỀN VỮNG CỦA HỘ GIA ĐÌNH DÂN TỘC DAO Ở TỈNH THANH HÓA, VIỆT NAM
Bài viết phân tích ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng thoát nghèo bền vững của hộ gia đình dân tộc Dao tại tỉnh Thanh Hóa hiện nay. Bài viết nghiên cứu thực trạng vốn xã hội, ảnh hưởng của vốn xã hội đến khả năng thoát nghèo. Nghiên cứu chỉ ra các mối quan hệ xã hội, mạng lưới hỗ trợ và sự tin tưởng lẫn nhau trong cộng đồng giúp các hộ gia đình tiếp cận thông tin, nguồn lực và cơ hội phát triển kinh tế. Vốn xã hội không chỉ hỗ trợ trực tiếp thông qua việc chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và nguồn lực mà còn gián tiếp tác động đến khả năng tiếp cận các chính sách hỗ trợ, tín dụng và thị trường. Tuy nhiên, vốn xã hội cũng có thể tạo ra những bất bình đẳng khi một số hộ gia đình có lợi thế hơn trong việc tiếp cận và sử dụng các nguồn lực xã hội. Do đó, cần có các chính sách hỗ trợ để tăng cường vốn xã hội cho các hộ gia đình yếu thế, đảm bảo mọi người đều có cơ hội bình đẳng trong việc thoát nghèo bền vững.
DÂN SỐ VÀ NGUỒN NHÂN LỰC ĐỂ THANH HÓA PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Sử dụng số liệu Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019, bài viết nhằm đánh giá thực trạng dân số, nguồn nhân lực để Thanh Hóa phát triển bền vững. Kết quả cho thấy, Thanh Hóa có nhiều tiềm năng về dân số và nguồn nhân lực. Tình hình phát triển dân số của tỉnh trong những năm gần đây tạo ra nhiều cơ hội và thách thức, đòi hỏi những giải pháp chính sách đồng bộ, hiệu quả, quyết liệt hơn để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững. Từ cách tiếp cận phát triển bền vững, trên cơ sở phân tích số liệu thống kê chính thức, bài viết đề xuất một số giải pháp đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhằm phát huy nguồn lực dân số và con người xứ Thanh trong giai đoạn phát triển mới.
THÁCH THỨC TRONG NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG XÃ HỘI: BÌNH ĐẲNG GIỚI TRONG NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VIỆT NAM
Bình đẳng giới là một khía cạnh được quan tâm trong các nghiên cứu về phát triển bền vững nói chung và phát triển bền vững về xã hội nói riêng. Xét trên bình diện cả quốc gia hay vùng/địa phương, các con số tổng hợp phản ánh bình đẳng giới là một nét phác họa chung nhất thực trạng bình đẳng trong cơ hội và thụ hưởng giữa nam và nữ nói chung. Đi sâu vào việc đo lường nhằm phản ánh thực tế sự bình đẳng giới đó ở các môi trường khác nhau, trong mỗi giai đoạn cuộc đời là những yêu cầu cần thiết song đặc biệt thách thức với các quốc gia. Câu chuyện về bình đẳng giới trong nâng cao năng lực ở Việt Nam cũng vậy. Sử dụng cách tiếp cận phát triển con người là chủ đạo cùng với dữ liệu thứ cấp từ các nguồn khác nhau, bài viết phân tích các chiều cạnh về bình đẳng giới trong nâng cao năng lực tại doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam. Mặc dù đã đạt được trình độ giáo dục và đào tạo tốt hơn nam giới ở nhiều cấp độ, trong lĩnh vực lao động và việc làm, nữ giới vẫn gặp nhiều rào cản về thu nhập, thăng tiến, nâng cao năng lực... Điều này đặt ra nhiều thách thức trong lĩnh vực nghiên cứu cũng như đối với các chủ thể có liên quan gồm Chính phủ, doanh nghiệp và bản thân lao động nữ.
MỨC SẴN LÒNG CHI TRẢ CHO BẢO HIỂM CÂY LÚA Ở HƯƠNG KHÊ, HÀ TĨNH
Bảo hiểm nông nghiệp được coi là một công cụ quản lý hữu ích nhằm ứng phó với các tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu trong ngành nông nghiệp. Để thúc đẩy công cụ này ở Việt Nam, Chính phủ đã có Quyết định 315/QĐ-TTg ngày 01 tháng 03 năm 2011 về thực hiện thí điểm bảo hiểm nông nghiệp giai đoạn 2011 - 2013. Trong đợt thí điểm này, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh là một trong những địa phương được chọn để tham gia bảo hiểm cây lúa. Tuy nhiên, từ khi kết thúc chương trình đến nay, thị trường bảo hiểm cây lúa ở đây hầu như bị bỏ ngỏ. Nghiên cứu này ước lượng mức sẵn lòng chi trả phí bảo hiểm cây lúa, so sánh với mức phí được quy định trong giai đoạn thí điểm, đồng thời nhận diện một số nhân tố ảnh hưởng đến mức sẵn lòng chi trả của các hộ trồng lúa ở huyện Hương Khê. Áp dụng phương pháp định giá ngẫu nhiên cho mẫu điều tra từ 160 hộ trên địa bàn năm 2023, kết quả ước lượng cho thấy mức sẵn lòng chi trả phí bảo hiểm cây lúa chỉ xấp xỉ 37,5 ngàn đồng/sào/vụ, thấp hơn nhiều so với mức phí 90 ngàn đồng/sào/vụ được áp dụng trong giai đoạn thí điểm. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, khi tổng tài sản của hộ càng lớn, diện tích trồng lúa càng nhiều, thu nhập của hộ càng cao thì xu hướng tham gia mua bảo hiểm cây lúa của hộ càng tăng. Ngoài ra, các hộ có vay vốn từ các tổ chức tín dụng, có thành viên của hộ tham gia vào các tổ chức đoàn thể thì xu hướng mua bảo hiểm cây lúa cũng tăng. Ngược lại, khi năng suất lúa của hộ càng cao, tuổi của chủ hộ càng lớn, số thành viên của hộ càng đông thì xu hướng mua bảo hiểm cây lúa càng giảm.
PHÁT TRIỂN KINH TẾ Ở CÁC VÙNG TẠI VIỆT NAM: KẾT QUẢ VÀ VẤN ĐỀ TỪ GÓC NHÌN PHÁT TRIỂN VÙNG
Từ năm 2010, phát triển kinh tế ở các vùng đạt được những kết quả tích cực như tăng trưởng kinh tế và năng suất lao động một số vùng vẫn ở mức khá cao, chuyển dịch cơ cấu theo hướng hiện đại, lợi thế của các vùng đang dần được khai thác và phát huy. Tuy nhiên, phát triển kinh tế vùng có nhiều điểm hạn chế như tăng trưởng ở hầu hết các vùng thấp hơn nhiều so với mục tiêu quy hoạch; hiệu quả sử dụng vốn đầu tư ngày càng giảm, các vùng chưa tạo ra được các sản phẩm có năng lực cạnh tranh quốc tế, giá trị gia tăng các sản phẩm còn thấp. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế chủ yếu gia tăng công nghiệp theo chiều rộng, lĩnh vực công nghiệp chưa thúc đẩy và kéo dịch vụ phát triển, nhất là các dịch vụ công nghiệp và dịch vụ đô thị cao cấp. Kết quả này do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng nguyên nhân quan trọng do chính sách phát triển vùng còn chưa phù hợp. Định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực còn rộng và chưa sát với nguyên tắc thị trường; thiếu cơ chế đặc thù theo vùng thúc đẩy phát triển; cơ chế phân bổ đầu tư ngân sách theo vùng chưa dựa vào năng suất, hiệu quả sử dụng vốn; thiếu cơ chế giám sát, theo dõi, đánh giá thực thi chính sách phát triển vùng.
MỐI QUAN HỆ GIỮA NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Phát triển bền vững đang trở thành một xu thế khách quan và là Chương trình nghị sự toàn cầu. Một trong những nội dung quan trọng để thực hiện phát triển bền vững là phát triển kinh tế tuần hoàn. Trong lĩnh vực nông nghiệp, kinh tế tuần hoàn thể hiện sự chuyển đổi từ mô hình nông nghiệp tuyến tính sang mô hình nông nghiệp vòng tròn, biến thực hành nông nghiệp truyền thống sang thực hành nông nghiệp bền vững, tạo ra lợi thế cạnh tranh mới. Bài viết tập trung làm rõ khái niệm, đặc điểm của nông nghiệp tuần hoàn; quan hệ giữa kinh tế tuần hoàn và các mục tiêu phát triển bền vững; phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp nhìn từ quan điểm về tính bền vững. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp chính sách có tính định hướng để phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong thời gian tới.
KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ LỰA CHỌN CÁC CHỈ TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG ĐỊA PHƯƠNG
Trong bối cảnh các quốc gia đang nỗ lực theo đuổi các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) trong khuôn khổ Chương trình nghị sự 2030, việc địa phương hóa SDGs là cần thiết để giám sát, đánh giá các tiến bộ. Do vậy, trong những năm gần đây, việc lựa chọn và sử dụng các chỉ tiêu để đánh giá tính bền vững của các địa phương nhận được sự quan tâm đặc biệt tại các quốc gia trên thế giới. Bằng phương pháp phân tích và tổng quan tài liệu thứ cấp, nghiên cứu này xem xét kinh nghiệm lựa chọn các chỉ tiêu SDGs liên quan đến kinh tế tại các nước Trung Quốc, Tây Ban Nha, Iran và Rumani. Trên cơ sở đó, tác giả cho rằng, đối với việc lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá tính bền vững của các địa phương, không có một chỉ tiêu hay khung chỉ tiêu nào cố định do phụ thuộc nhiều yếu tố liên quan như khung chỉ tiêu chung của quốc gia, sự đặc thù của từng địa phương cũng như nguồn dữ liệu, nhân lực … hay các phương pháp, cách tiếp cận liên quan.
Địa phương hóa mục tiêu phát triển bền vững
XÂY DỰNG BỘ CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VỀ MÔI TRƯỜNG HƯỚNG TỚI TÁI TẠO BỀN VỮNG
Bài viết tập trung vào kinh nghiệm xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá phát triển bền vững về môi trường và mối liên hệ với Việt Nam. Phát triển bền vững môi trường, đặc biệt là quan điểm “tái tạo bền vững”, ngày càng được chú trọng. Việc xây dựng các chỉ tiêu đánh giá toàn diện, bao gồm cả khía cạnh môi trường tái tạo là cần thiết để định hướng, đo lường và quản lý hiệu quả các hoạt động bảo vệ và phục hồi môi trường. Tuy nhiên, đây là một thách thức không nhỏ, đặc biệt với một quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Quan điểm tái tạo bền vững đòi hỏi không chỉ bảo vệ mà còn phải phục hồi và cải thiện các hệ sinh thái. Các nguyên tắc phát triển bền vững môi trường hướng tới tái tạo bền vững được đề cập, bao gồm tôn trọng cuộc sống, cải thiện chất lượng sống, bảo vệ đa dạng sinh học, quản lý tài nguyên, tôn trọng giới hạn của trái đất, thay đổi thói quen, trao quyền cho cộng đồng, tạo khuôn khổ quốc gia thống nhất, và hợp tác toàn cầu. Việt Nam có thể học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác để xây dựng bộ chỉ tiêu đánh giá phát triển bền vững môi trường phù hợp, lồng ghép quan điểm tái tạo bền vững. Điều này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của các chính sách, chiến lược và hành động bảo vệ, phục hồi môi trường, hướng tới sự phát triển bền vững và tái tạo môi trường trong tương lai.
HOÀN THIỆN THỂ CHẾ THÚC ĐẨY ĐỔI MỚI SÁNG TẠO VÌ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Trong bối cảnh hiện nay, việc thực hiện mục tiêu phát triển bền vững gặp phải rất nhiều thách thức từ các vấn đề xã hội, kinh tế, và môi trường tự nhiên. Trước những thách thức này, đổi mới sáng tạo được đánh giá là một giải pháp quan trọng. Tuy nhiên, đổi mới sáng tạo vì mục tiêu phát triển bền vững sẽ không tự động xảy ra mà nó đòi hỏi phải có một thể chế thúc đẩy phù hợp. Bài viết này tập trung nghiên cứu một số lý thuyết về đổi mới sáng tạo và những yêu cầu đặt ra đối với một thể chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo vì mục tiêu phát triển bền vững, từ đó đề xuất một số vận dụng cho Việt Nam. Các lý thuyết về đổi mới sáng tạo gồm: (i) sự hủy diệt mang tính sáng tạo; (ii) vòng đời sản phẩm; (iii) tăng trưởng nội sinh; và (iv) chuỗi xoắn ba. Các yêu cầu về một thể chế thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà Việt Nam có thể tham khảo gồm: (i) Tạo lập môi trường đổi mới sáng tạo; (ii) Xây dựng các chuỗi xoắn ba (hay liên kết ba nhà); (iii) Đầu tư nghiên cứu khoa học cơ bản; và (iv) Hình thành nên các cụm đổi mới sáng tạo (hay các khu công nghệ cao).
THỰC TRẠNG VÀ TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN TRONG CHĂN NUÔI TẠI TỈNH NAM ĐỊNH
Thông qua phương pháp nghiên cứu định tính, bài viết chỉ ra những tiềm năng, thuận lợi cũng như hạn chế trong quá trình phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong chăn nuôi tại tỉnh Nam Định. Kết quả cho thấy, ngành chăn nuôi ngày càng tăng lên về số lượng và chất lượng, nguồn nhân lực của ngành dồi dào, có kinh nghiệm; các chính sách phù hợp phát triển nông nghiệp tuần hoàn; trình độ phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ của tỉnh Nam Định đang đem lại nhiều thuận lợi và cơ hội cho địa phương. Tuy nhiên, phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong chăn nuôi của Nam Định cũng gặp không ít khó khăn: chăn nuôi phụ thuộc vào tự nhiên, môi trường; thể chế, chính sách về nông nghiệp tuần hoàn chưa hoàn thiện, chưa có tiêu chí rõ ràng, khó khăn về tiếp cận khoa học kỹ thuật, nguồn nhân lực còn hạn chế về trình độ và chuyên môn... Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong chăn nuôi của tỉnh trong thời gian tới.
ẢNH HƯỞNG CỦA DU LỊCH ĐẾN MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN VÀ SỰ ỦNG HỘ CỦA NGƯỜI DÂN ĐỊA PHƯƠNG CHO PHÁT TRIỂN DU LỊCH – TRƯỜNG HỢP TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ LẠT, TỈNH LÂM ĐỒNG
Du lịch là ngành đóng góp quan trọng cho nền kinh tế và sự phát triển bền vững của mỗi điểm đến du lịch. Trong giai đoạn vừa qua, sự phát triển du lịch ở Đà Lạt đã ảnh hưởng đáng kể đến môi trường tự nhiên mà bất kỳ người dân nào cũng dễ dàng nhận thấy. Quá trình phát triển du lịch đã gây ra nhiều vấn đề về môi trường cũng như các điều kiện không mong muốn. Nghiên cứu này nhằm khám phá xem liệu rằng tác động của du lịch đến môi trường tự nhiên có ảnh hưởng đến sự ủng hộ của người dân địa phương tại thành phố Đà Lạt. Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, phương pháp định lượng được thực hiện với mẫu nghiên cứu gồm 280 người tham gia và dữ liệu được phân tích bởi phần mềm SPSS. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có mối quan hệ đáng kể giữa ảnh hưởng của du lịch đến môi trường tự nhiên và sự ủng hộ của người dân cho phát triển du lịch. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, nhận thức của người dân về tác động tiêu cực vượt trội hơn tác động tích cực nhưng người dân vẫn ủng hộ cho sự phát triển du lịch tại Đà Lạt. Dựa vào kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất giảm thiểu các tác động tiêu cực và bảo vệ môi trường tự nhiên của thành phố Đà Lạt một cách bền vững. Từ khóa: Ảnh hưởng của du lịch; Đà Lạt; Môi trường tự nhiên; Nhận thức của người dân địa phương; Sự ủng hộ du lịch.
TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở ĐẮK NÔNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ
Biến đổi khí hậu đang là một trong những thách thức lớn đối với nền nông nghiệp Việt Nam nói chung và Đắk Nông nói riêng. Trong những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã có những tác động đáng kể đến sản xuất nông nghiệp ở tỉnh Đắk Nông làm ảnh hưởng đến đời sống người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Chính vì vậy, việc nghiên cứu để tìm ra các giải pháp nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp cho tỉnh Đắk Nông là cần thiết. Bài viết này phân tích những tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp (trồng trọt) ở Đắk Nông. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu trong sản xuất nông nghiệp cho tỉnh Đắk Nông trong thời gian tới. Từ khóa: Biến đổi khí hậu; Giải pháp; Sản xuất nông nghiệp; Tác động; Ứng phó.
NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG KỊCH BẢN GIẢM PHÁT THẢI KHÍ NHÀ KÍNH TRONG LĨNH VỰC SẢN XUẤT THÉP Ở VIỆT NAM
Tóm tắt: Nghiên cứu đã chỉ ra kịch bản giảm phát thải của ngành thép trên cơ sở tính toán được lượng phát thải khí nhà kính (KNK) với các hệ số phát thải đặc trưng, làm cơ sở xây dựng kịch bản cơ sở và kịch bản giảm phát thải lĩnh vực sản xuất thép giai đoạn 2015 - 2030. Kết quả cho thấy, kịch bản cơ sở, phát thải tăng nhanh đáng kể từ năm 2015 khoảng hơn 5 triệu tấn CO 2 tđ đến hơn 64 triệu tấn CO 2 tđ vào năm 2030. Trong đó, phát thải từ BF - BOF (tăng từ hơn 4 triệu tấn CO 2 tđ lên hơn 63 triệu tấn CO 2 tđ); Phát thải từ EAF (tăng từ hơn 0,5 triệu tấn CO 2 tđ lên hơn 1 triệu tấn CO 2 tđ). Điều này có thể giải thích do sản lượng thép thô năm 2015 là 5,647 triệu tấn đã tăng lên tới 19,5 triệu tấn và dự báo đạt 32,5 triệu tấn vào năm 2030. Với kịch bản giảm nhẹ, bằng việc áp dụng các giải pháp công nghệ bao gồm các nhóm giải pháp như: i) Nhóm giải pháp về tiết kiệm năng lượng và nhiên liệu trong quá trình lò điện hồ quang EAF; (ii) Nhóm giải pháp về tiết kiệm năng lượng và nhiên liệu trong quá trình luyện cốc; (iii) Nhóm giải pháp về tiết kiệm năng lượng và nhiên liệu trong quá trình luyện gang, lượng KNK đã giảm được hơn 18 triệu tCO 2 tđ so với kịch bản cơ sở. Từ khóa: Kịch bản giảm phát thải; Khí nhà kính; Thép; Việt Nam.
KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC CỦA DOANH NGHIỆP, HỘ NÔNG DÂN TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ Ở TỈNH ĐẮK LẮK
Tóm tắt: Những năm gần đây, ở tỉnh Đắk Lắk, sản xuất nông nghiệp hữu cơ là một trong những hướng đi mới của một số hộ gia đình, doanh nghiệp, hợp tác xã. Dựa trên kết quả nghiên cứu định tính, bài viết cho thấy, các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ phổ biến trên địa bàn tỉnh là mô hình trồng cây lâu năm bao gồm các loại cây ăn quả và cây công nghiệp hay mô hình hữu cơ kết hợp đa canh giữa cây công nghiệp và cây ăn quả, mô hình trồng cây ngắn ngày như lúa gạo và rau, mô hình chăn nuôi, trong đó chủ yếu là các mô hình trồng trọt. Bên cạnh những kết quả bước đầu, kết quả khảo sát cũng cho thấy những khó khăn, thách thức mà các nông hộ, Hợp tác xã phải đối diện trong quá trình sản xuất hữu cơ như về kỹ thuật canh tác, về thị trường tiêu thụ, cơ chế, chính sách, chứng nhận hữu cơ… tạo nên những rào cản trong phát triển nông nghiệp hữu cơ. Từ khóa: Nông nghiệp hữu cơ; Sản xuất nông nghiệp; Tỉnh Đắk Lắk.
ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH COVID-19 ĐẾN THÓI QUEN MUA SẮM TRỰC TUYẾN CỦA THANH NIÊN
Tóm tắt: Nghiên cứu phân tích thực trạng mua sắm trực tuyến của thanh niên và đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch COVID – 19 đến thói quen mua sắm trực tuyến của thanh niên; từ đó đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ mua sắm trực tuyến nói chung và đối với thanh niên có hoạt động mua sắm trực tuyến nói riêng. Bằng phương pháp thu thập thông tin định lượng (206 mẫu thuận tiện) kết hợp định tính (20 mẫu thuận tiện), nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng cũng như ảnh hưởng của dịch COVID-19 đến thói quen mua sắm trực tuyến của thanh niên trên địa bàn quận Cầu Giấy (từ ngày 3/3/2022 - 15/4/2022). Kết quả nghiên cứu cho thấy, COVID- 19 ảnh hưởng tới thời gian nhận hàng, phí giao hàng cũng như chất lượng sản phẩm (hàng giả, hàng kém chất lượng). Ngoài ra, ảnh hưởng lớn nhất là nguy cơ nhiễm bệnh từ người giao hàng. Nghiên cứu đưa ra khuyến nghị dành cho thanh niên trong việc chọn lọc sản phẩm, nơi cung ứng uy tín và đặc biệt tuân thủ quy tắc 5K trong khi giao - nhận hàng. Từ khóa : Mua sắm trực tuyến; Dịch COVID-19; Thanh niên.
HỆ SINH THÁI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN: THỰC TRẠNG VÀ KHUYẾN NGHỊ
Tóm tắt : Bằng phương pháp phỏng vấn sâu (PVS), nghiên cứu này phân tích thực trạng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An dựa trên 4 thành phần chính, bao gồm: (1) Nguồn lực tài chính; (2) Nguồn lực vật chất; (3) Nguồn nhân lực; và (4) Năng lực tự đổi mới sáng tạo. Kết quả nghiên cứu cho thấy, mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, các nhân tố hình thành nên hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố Vinh chưa có sự liên kết chặt chẽ với nhau. Dựa trên những mặt hạn chế được phân tích trong kết quả PVS, tác giả đề xuất một số kiến nghị nhằm thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại thành phố Vinh. Từ khóa: Đổi mới sáng tạo, Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Thành phố Vinh.
PHÁT TRIỂN HỘ KINH DOANH THEO HƯỚNG BỀN VỮNG Ở VÙNG KINH TẾ TRỌNG ĐIỂM PHÍA NAM
Tóm tắt: Hộ kinh doanh là một bộ phận quan trọng của khu vực kinh tế tư nhân. Phát triển hộ kinh doanh theo hướng bền vững là góp phần phát triển bền vững khu vực kinh tế tư nhân, qua đó góp phần hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đất nước. Phân tích thực trạng phát triển hộ kinh doanh theo hướng bền vững vùng kinh tế trọng điểm phía nam (VKTTĐPN) và hộ kinh doanh ở thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cho thấy, hộ kinh doanh VKTTĐPN còn một số hạn chế, thể hiện ở: quy mô, nguồn lực nhỏ lẻ, tính chính thức và chuyên nghiệp trong hoạt động yếu, sự chấp hành quy định quản lý về đăng ký kinh doanh, thuế, trách nhiệm kinh doanh chưa cao, đã bộc lộ sự tổn thương và tính thiếu bền vững qua đại dịch Covid-19. Nguyên nhân của hạn chế này xuất phát cả từ khía cạnh chính sách và từ những vấn đề nội tại của hộ kinh doanh. Trên cơ sở nhận diện nguyên nhân hạn chế, nghiên cứu đưa ra một số khuyến nghị chính sách và giải pháp nhằm thúc đẩy hộ kinh doanh nói chung và hộ kinh doanh VKTTĐPN nói riêng phát triển theo hướng bền vững hơn trong thời gian tới. Từ khóa : Hộ kinh doanh; Phát triển bền vững; Thành phố Hồ Chí Minh; Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
PHÁT TRIỂN CỤM LIÊN KẾT NGÀNH NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP NGÀNH GẠO VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
Tóm tắt : Trong bối cảnh toàn cầu hóa, ngành nông nghiệp Việt Nam đang phải chuyển đổi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Một trong những giải pháp tiềm năng là phát triển cụm liên kết ngành nông nghiệp. Nghiên cứu này nhằm phân tích các điều kiện tiền đề hình thành cụm liên kết ngành (CLKN) gạo ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Số liệu được thu thập từ báo cáo ngành hàng gạo kết hợp với điều tra, khảo sát 5 nhóm tác nhân với 300 mẫu ở 5 tỉnh của vùng. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, vùng ĐBSCL có nhiều điều kiện thuận lợi về tự nhiên - xã hội, mức độ tập trung, chuyên môn hóa để phát triển CLKN gạo. Tuy nhiên, các điều kiện về thể chế vận hành, vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp đầu tàu, tính liên kết hợp tác trong sản xuất, kinh doanh là những rào cản chính hạn chế sự phát triển của CLKN. Chính sách phát triển CLKN cần ưu tiên vào tái tổ chức không gian vùng, tăng cường đổi mới sáng tạo và hỗ trợ các tác nhân đẩy mạnh liên kết trong sản xuất, chế biến và thương mại ngành gạo. Từ khóa : Cụm liên kết ngành nông nghiệp; Đồng bằng sông Cửu Long; Ngành gạo
MÔ HÌNH KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG LĨNH VỰC THỦY SẢN: BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
Tóm tắt: Thủy sản Việt Nam là ngành kinh tế giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển nền kinh tế quốc dân. Trong bối cảnh khan hiếm tài nguyên, ô nhiễm môi trường như hiện nay thì áp dụng kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu của lĩnh vực thủy sản. Vì vậy, bài viết này tập trung phân tích ưu, nhược điểm của hai mô hình kinh tế tuần hoàn được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực thủy sản trên thế giới. Từ đó, bài viết so sánh với thực tiễn và rút ra bài học kinh nghiệm cho thủy sản Việt Nam. Cuối cùng, tác giả đề xuất một số kiến nghị cho ngành thủy sản Việt Nam áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn để hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. Từ khóa : Kinh tế tuần hoàn; Nuôi trồng thủy sản; Tái tạo; Thủy sản.
KINH NGHIỆM THỰC HIỆN MÔ HÌNH KHÔNG GIAN CÔNG CỘNG TẠI MỘT SỐ NƯỚC ĐÔNG NAM Á VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Tóm tắt : Không gian công cộng (KGCC) là một trong những đặc trưng đáng chú ý nhất ở các đô thị, đặc biệt là đô thị lớn. Hiểu một cách đơn giản nhất, không gian công cộng (KGCC) là không gian chung cho tất cả mọi người. Ở khía cạnh vật lý, không gian công cộng bao gồm đường phố, vỉa hè, công viên, vườn hoa hay quảng trường, v.v. KGCC là nơi diễn ra nhiều hoạt động giao tiếp, văn hóa, thể thao… của người dân và có vai trò quan trọng, tác động đến sức khỏe, tinh thần của người dân; gắn kết cộng đồng; phát triển kinh tế… Việc nghiên cứu kinh nghiệm thực hiện mô hình KGCC tại một số nước Đông Nam Á có thể rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý giá cho Việt Nam trong công tác quy hoạch đô thị hướng tới đô thị bền vững. Từ khóa : Không gian công cộng; Phát triển bền vững; Quy hoạch đô thị.
VAI TRÒ CỦA CÂU LẠC BỘ LIÊN THẾ HỆ TỰ GIÚP NHAU TRONG KHUYẾN KHÍCH NGƯỜI CAO TUỔI THAM GIA XÃ HỘI
Tóm tắt : Là một sáng kiến được các tổ chức quốc tế trong và ngoài nước đánh giá cao, mô hình Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau (CLB LTH TGN) – một tổ chức dựa vào cộng đồng, đã cho thấy sức hút mạnh mẽ của mô hình này với người cao tuổi (NCT). Bằng việc tổng quan và phân tích tài liệu thứ cấp, bài viết đánh giá vai trò của CLB LTH TGN trong việc thu hút NCT tham gia xã hội, thể hiện qua các hoạt động nâng cao sức khỏe thể chất, tinh thần và trợ giúp cộng đồng do CLB khởi xướng. Kết quả phân tích dữ liệu cho thấy, mô hình đã góp phần khuyến khích sự tham gia tích cực của người cao tuổi trong các hoạt động tại cộng đồng, CLB trở thành một sân chơi bổ ích đối với các thành viên cao tuổi. Thông qua hoạt động của CLB, những người cao tuổi, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn (thể chất, vật chất hay tinh thần) có cơ hội được tiếp cận và tham gia xã hội một cách tự tin và bình đẳng, từ đó giúp họ tìm thấy được giá trị của bản thân và ý nghĩa cuộc sống. Từ khóa : Câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau; Người cao tuổi; Tham gia xã hội.
VẬN DỤNG MỘT SỐ LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU XÃ HỘI HỌC TRONG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VIỆC QUẢN LÝ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Tóm tắt : Quản lý và bảo vệ môi trường ở Việt Nam là trách nhiệm của Nhà nước, hệ thống chính trị và toàn dân trên cơ sở kết quả nghiên cứu của nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khoa học. Một trong những ngành cung cấp cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu, qua đó thu thập được những dữ liệu khách quan, khoa học cho việc hoạch định và thực thi chính sách quản lý và bảo vệ môi trường là Xã hội học. Vì vậy, bài viết luận giải và vận dụng một số lý thuyết và phương pháp nghiên cứu của xã hội học trong quản lý và bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay. Từ khóa : Quản lý và bảo vệ môi trường; Xã hội học môi trường.
ĐÁNH GIÁ TRẠNG THÁI MÔI TRƯỜNG TẠI LÀNG NGHỀ TÁI CHẾ NHỰA MINH KHAI THEO MÔ HÌNH DPSIR
Làng nghề tái chế nhựa Minh Khai (Hưng Yên) là một trong những cơ sở tái chế nhựa lớn nhất miền Bắc của Việt Nam, đóng góp tích cực cho kinh tế tuần hoàn và tạo việc làm cho hàng nghìn lao động. Tuy nhiên, quá trình phát triển thiếu kiểm soát về môi trường đã gây ra nhiều hệ lụy như ô nhiễm không khí, nước, đất và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu thử nghiệm áp dụng mô hình DPSIR (Động lực - Áp lực - Hiện trạng - Tác động - Ứng phó) kết hợp với thang đo Likert nhằm đánh giá mức độ an ninh môi trường tại làng nghề tái chế nhựa Minh Khai (Hưng Yên, Việt Nam). Kết quả nghiên cứu cho thấy an ninh môi trường đang ở mức trung bình khá (ES = 3,77/5), trong đó các yếu tố áp lực và hiện trạng có dấu hiệu suy thoái rõ rệt do công nghệ tái chế lạc hậu, xử lý chất thải kém hiệu quả và quản lý môi trường còn hạn chế. Nghiên cứu cũng đề xuất giải pháp quản lý tích hợp, tăng cường giám sát và nâng cao nhận thức để đảm bảo an ninh môi trường tại làng nghề Minh Khai. Mặt khác, mô hình DPSIR - Likert cho thấy hiệu quả cao trong đánh giá tổng hợp môi trường và có thể mở rộng áp dụng cho các làng nghề khác hướng tới phát triển bền vững.
KHẢ NĂNG SẴN SÀNG CHI TRẢ CHO DỊCH VỤ CHĂM SÓC DÀI HẠN CỦA NGƯỜI CAO TUỔI Ở VIỆT NAM
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ điều tra biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình (PCS) năm 2021 để phân tích khả năng sẵn sàng chi trả cho các loại hình dịch vụ chăm sóc dài hạn của người cao tuổi ở Việt Nam. Kết quả cho thấy có 37,04% người cao tuổi và gia đình họ sẵn sàng chi trả cho dịch vụ chăm sóc dài hạn khi cần. Các nhóm có điều kiện kinh tế, xã hội, sức khỏe tốt hơn có tỷ lệ sẵn sàng chi trả cao hơn. Tuổi, giới tính, khu vực sống, dân tộc, tình trạng hôn nhân, trình độ giáo dục, tình trạng sức khỏe tự đánh giá, tình trạng sức khỏe chức năng là các nhân tố tác động đến khả năng sẵn sàng chi trả cho dịch vụ chăm sóc dài hạn của người cao tuổi và gia đình họ ở Việt Nam. Một số hàm ý chính sách được rút ra từ những kết quả phân tích.
ĐÓNG GÓP CỦA NĂNG SUẤT CÁC NHÂN TỐ TỔNG HỢP VÀO TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ĐỒNG THÁP: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Bài viết phân tích thực trạng và đánh giá đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2021-2025. Trên cơ sở nghiên cứu sử dụng cách tiếp cận hạch toán tăng trưởng để đo lường và phân tích sự đóng góp của TFP vào tăng trưởng GRDP của tỉnh Đồng Tháp. Kết quả cho thấy, giai đoạn 2021-2025, TFP là yếu tố đóng góp lớn nhất vào tăng trưởng GRDP của tỉnh Đồng Tháp, đạt bình quân khoảng 55,88% vượt xa đóng góp của vốn (31,57%) và lao động (12,55%). Nhờ TFP tăng, kinh tế tỉnh vẫn duy trì mức tăng trưởng khá tích cực ngay cả khi lao động hầu như không tăng và hiệu quả sử dụng vốn chưa cao. Điều này chỉ ra rằng, TFP là động lực tăng trưởng chính của tỉnh trong tương lai. Sử dụng phương pháp hạch toán tăng trưởng kết hợp với phương pháp ngoại suy xu thế, nhóm tác giả đã dự báo xu hướng biến động về tốc độ tăng và tỷ trọng đóng góp của TFP vào tăng trưởng GRDP của tỉnh giai đoạn 2026-2030, đồng thời đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm đảm bảo sự đóng góp ở mức cao của TFP vào tăng trưởng kinh tế bền vững của địa phương.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ SỬ DỤNG MÃ QR ĐỂ THANH TOÁN CÁC GIAO DỊCH VỪA VÀ NHỎ TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ
Thanh toán bằng mã QR ngày càng phổ biến nhờ sự tiện lợi, tốc độ nhanh chóng và phù hợp với xu hướng số hóa giao dịch tại Việt Nam trong những năm gần đây. Tuy nhiên, thói quen sử dụng tiền mặt vẫn chiếm ưu thế trong các giao dịch vừa và nhỏ – đặc biệt tại các đô thị cấp tỉnh như thành phố Cần Thơ. Do đó, nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ sử dụng mã QR trong thanh toán các giao dịch vừa và nhỏ tại thành phố Cần Thơ. Dữ liệu được thu thập từ 170 người dân (trong đó 140 mẫu hợp lệ) vào tháng 9/2023 và được phân tích bằng các phương pháp Cronbach’s Alpha, EFA và hồi quy tuyến tính. Kết quả cho thấy bốn yếu tố chính tác động tích cực đến mức độ sử dụng mã QR theo thứ tự giảm dần gồm: An toàn, Hài lòng, Tiện lợi và Kiến thức, giải thích 58,1% biến thiên hành vi sử dụng. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực tiễn quan trọng giúp các nhà quản lý, doanh nghiệp và tổ chức tài chính xây dựng chính sách, tuyên truyền và giải pháp phù hợp để thúc đẩy thanh toán điện tử bằng mã QR, hướng tới hiện đại hóa và phát triển bền vững kinh tế địa phương.
LỰA CHỌN ĐIỂM ĐẾN CỦA KHÁCH DU LỊCH QUỐC TẾ TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG: VAI TRÒ CỦA GIÁ TRỊ CÁ NHÂN
Nghiên cứu này nhằm khám phá mối quan hệ giữa giá trị cá nhân, động cơ du lịch, thái độ đối với điểm đến và sự lựa chọn điểm đến của du khách quốc tế tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) bằng cách mở rộng mô hình Giá trị - Thái độ - Hành vi (VAB). Phương pháp nghiên cứu định lượng được áp dụng với dữ liệu thu thập từ 342 du khách quốc tế tại Tiền Giang và Đồng Tháp, sử dụng phân tích PLS-SEM để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả cho thấy, giá trị cá nhân có tác động mạnh mẽ nhất đến sự lựa chọn điểm đến (β = 0,715) và thái độ đối với điểm đến (β = 0,619), trong khi động cơ du lịch có ảnh hưởng đáng kể đến sự lựa chọn điểm đến (β = 0,405). Mô hình nghiên cứu giải thích được 66,6% biến thiên của sự lựa chọn điểm đến, khẳng định tính hiệu quả của việc tích hợp ba yếu tố tâm lý này trong một khung lý thuyết thống nhất để hiểu hành vi du lịch tại ĐBSCL.
NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM
Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, DNNVV gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vốn do những hạn chế về quy mô, tài sản đảm bảo và mức độ minh bạch tài chính. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính để tổng hợp các lý thuyết nền tảng liên quan đến cấu trúc vốn, thông tin bất cân xứng và nguồn tín dụng hạn chế. Trên cơ sở đó, bài viết đi sâu phân tích thực trạng tiếp cận vốn của các DNNVV, làm rõ các rào cản nội tại và bên ngoài ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn, đồng thời chỉ ra những phát hiện chính như: tỷ lệ tiếp cận tín dụng ngân hàng còn thấp, kênh vốn phi ngân hàng phát triển chậm và khung pháp lý hỗ trợ chưa đồng bộ. Từ đó, bài viết đề xuất các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn, góp phần thúc đẩy khối DNNVV phát triển kinh tế bền vững.
THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO VÙNG BIÊN GIỚI ĐẤT LIỀN CỦA VIỆT NAM
Bài viết phân tích việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các địa phương vùng biên giới đất liền trong khoảng thời gian 2018 - 2023. Kết quả nghiên cứu định tính chỉ ra rằng, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của vùng biên giới chiếm tỷ trọng nhỏ về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, với 8,9% tổng số dự án và 20,1% tổng giá trị vốn, nhưng lại có một số địa phương nổi bật, như Quảng Ninh ở vùng biên giới với Trung Quốc, Thanh Hóa và Hà Tĩnh ở vùng biên giới Lào, Long An và Tây Ninh ở vùng biên giới với Campuchia. Bên cạnh đó, bằng chứng thực nghiệm từ mô hình định lượng ghi nhận rằng, vị trí địa lý thuộc vùng biên giới đất liền làm giảm sức thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của các địa phương nhưng không tác động đến vai trò của các yếu tố gồm tăng trưởng, ba đột phá chiến lược (nhân lực, thể chế và hạ tầng) và khu vực doanh nghiệp đối với thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài.